Nội dung
Trong thuật ngữ ngành hệ thống và công nghệ thông tin, có 3 loại lưu trữ cơ bản: Object Storage, File Storage và Block Storage. Mỗi loại được thiết kế cho mục đích khác nhau, và việc chọn đúng loại storage sẽ ảnh hưởng lớn đến hiệu năng, chi phí và khả năng mở rộng của hệ thống. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt và khi nào nên dùng loại nào.
Tổng quan 3 loại Storage
| Loại | Cách tổ chức dữ liệu | Ví dụ dịch vụ | Use case chính |
|---|---|---|---|
| Object Storage | Objects trong bucket | S3, DO Spaces, AZ Cloud Storage | Media, backup, archive |
| File Storage | Files trong thư mục | NFS, EFS, CIFS | Chia sẻ file |
| Block Storage | Blocks trên volume | EBS, SAN, iSCSI | Database, VM |
Object Storage là gì?
Object Storage (lưu trữ đối tượng) là phương thức lưu trữ dữ liệu dưới dạng các “objects” riêng biệt trong một không gian phẳng (flat namespace).
Cách hoạt động
Mỗi object bao gồm:
- Data: Nội dung file thực tế
- Metadata: Thông tin mô tả (loại file, tags, custom attributes)
- Unique ID (Key): Định danh duy nhất
Bucket: my-media
├── image-001.jpg (Object)
├── document-xyz.pdf (Object)
└── video-abc.mp4 (Object)Không có thư mục thực sự – các “folder” trong S3 chỉ là tiền tố trong key (vd: photos/2025/image.jpg).
Ưu điểm Object Storage
| Ưu điểm | Giải thích |
|---|---|
| Khả năng mở rộng | Scale lên petabytes dễ dàng |
| Metadata phong phú | Gắn nhiều thông tin tùy ý cho mỗi object |
| Chi phí thấp | Rẻ hơn block storage |
| Độ bền cao | Replicate across nhiều locations |
| Truy cập qua API | RESTful, dễ tích hợp |
Nhược điểm Object Storage
| Nhược điểm | Giải thích |
|---|---|
| Độ trễ cao hơn | Không nhanh như block storage |
| Không thể sửa một phần | Phải thay thế toàn bộ object |
| Không mount như ổ đĩa | Không dùng được cho OS, database |
Dịch vụ Object Storage phổ biến
- AWS: Amazon S3
- Google Cloud: Cloud Storage
- Azure: Blob Storage
- Việt Nam: AZDIGI, Vietnix, CMC,…
File Storage là gì?
File Storage (lưu trữ file) là phương thức truyền thống, tổ chức dữ liệu theo cấu trúc thư mục phân cấp (hierarchical).
Cách hoạt động
Root/
├── Documents/
│ ├── report.docx
│ └── budget.xlsx
├── Images/
│ └── photo.jpg
└── Backups/
└── database.sqlTruy cập qua đường dẫn file (file path) như /Documents/report.docx.
Ưu điểm File Storage
| Ưu điểm | Giải thích |
|---|---|
| Quen thuộc | Giống như dùng máy tính cá nhân |
| Shared access | Nhiều người dùng cùng truy cập |
| File locking | Tránh xung đột khi edit cùng lúc |
| Hierarchical | Dễ tổ chức và tìm kiếm |
Nhược điểm File Storage
| Nhược điểm | Giải thích |
|---|---|
| Scale hạn chế | Khó mở rộng lên petabytes |
| Performance bottleneck | Metadata lookup chậm với nhiều files |
| Chi phí cao hơn | Đắt hơn object storage |
| Single point of failure | Nếu không có cơ chế redundancy |
Dịch vụ File Storage phổ biến
- AWS: EFS (Elastic File System), FSx
- Google Cloud: Filestore
- Azure: Azure Files
- On-premise: NFS, CIFS/SMB, NAS
Block Storage là gì?
Block Storage (lưu trữ khối) chia dữ liệu thành các “blocks” có kích thước cố định, mỗi block có địa chỉ riêng.
Cách hoạt động
Volume (100GB)
├── Block 1 (4KB)
├── Block 2 (4KB)
├── Block 3 (4KB)
...
└── Block N (4KB)- Hệ điều hành mount volume như ổ đĩa cục bộ
- File system (ext4, NTFS) quản lý blocks
Ưu điểm Block Storage
| Ưu điểm | Giải thích |
|---|---|
| Hiệu năng cao | Low latency, high IOPS |
| Truy cập trực tiếp | Như ổ cứng vật lý |
| Linh hoạt | Mount vào OS, chạy database |
| Snapshot | Backup nhanh chóng |
Nhược điểm Block Storage
| Nhược điểm | Giải thích |
|---|---|
| Chi phí cao | Đắt nhất trong 3 loại |
| Attached to instance | Thường chỉ gán vào 1 server |
| Metadata hạn chế | Chỉ có file system metadata |
Dịch vụ Block Storage phổ biến
- AWS: EBS (Elastic Block Store)
- Google Cloud: Persistent Disk
- Azure: Managed Disks
Bảng so sánh chi tiết
| Tiêu chí | Object Storage | File Storage | Block Storage |
|---|---|---|---|
| Cấu trúc | Flat (phẳng) | Hierarchical | Blocks + Volume |
| Truy cập | HTTP/REST API | NFS/SMB protocols | Direct (như ổ đĩa) |
| Đơn vị | Object | File | Block |
| Metadata | Đa dạng | Hạn chế | Không có |
| Mở rộng | Petabytes+ | Terabytes | Terabytes |
| Độ trễ | Cao | Trung bình | Thấp |
| Chi phí | Thấp nhất | Trung bình | Cao nhất |
| Sửa một phần | Không | Có | Có |
| Mount như ổ đĩa | Không | Có | Có |
| Chia sẻ | Qua URL/API | Multi-access | Không có |
Khi nào dùng loại nào?
Chọn Object Storage khi:
- Lưu trữ media files (hình ảnh, video, audio)
- Backup và archive dài hạn
- Static website hosting
- Data lake cho analytics
- CDN origin cho content delivery
- Cần metadata phong phú cho từng file
- Dữ liệu ít thay đổi
Ví dụ thực tế:
- Website WordPress offload hình ảnh lên S3
- Doanh nghiệp backup database hàng ngày lên S3 Glacier
- Platform video streaming lưu video gốc
- Web/App lưu dữ liệu của người dùng
Chọn File Storage khi:
- Chia sẻ files giữa nhiều users/servers
- CMS cần cùng truy cập một nội dung
- Home directories cho users
- Ứng dụng cần file path
Ví dụ thực tế:
- Công ty dùng NAS để chia sẻ documents nội bộ
- WordPress multi-server cần shared wp-content
- CI/CD pipeline shared artifacts
Chọn Block Storage khi:
- Chạy database (MySQL, PostgreSQL, MongoDB)
- Boot volume cho máy ảo (VM)
- Ứng dụng cần low latency I/O
- Transactional workloads
- Cần snapshot và resize linh hoạt
Ví dụ thực tế:
- VPS/Cloud Server cần ổ đĩa cho OS và database
- Database server cần high IOPS storage
- Container storage (EBS for EKS)
S3 và Hosting tại AZDIGI
Khi sử dụng hosting tại AZDIGI, bạn đang dùng kết hợp các loại storage:
Block Storage:
- Ổ SSD/NVMe của server hosting
- Chứa files WordPress, database
- Hiệu năng cao
Object Storage (AZ Cloud Storage):
- Backup website lên S3
- Offload media để giảm tải server
- Lưu trữ các dữ liệu cũ, ít dùng đến
Workflow khuyến nghị
Website WordPress trên AZDIGI Hosting
│
├── Files (PHP, themes, plugins) → Block Storage (NVMe trên máy chủ)
│
├── Database (MySQL) → Block Storage (NVMe trên máy chủ)
│
├── Media (Images, Videos) → Object Storage (AZ Cloud Storage)
│
└── Backups → Object Storage (S3 Glacier của Amazon)Lợi ích:
- Server tập trung xử lý code và database
- Media được serve từ S3 + CDN
- Backup an toàn với chi phí thấp
Kết luận
Ba loại storage có vai trò khác nhau trong hệ thống:
- Object Storage (S3): Lưu trữ media, backup, archive – chi phí thấp, scale vô hạn
- File Storage: Chia sẻ files giữa nhiều hệ thống – quen thuộc, dễ dùng
- Block Storage: Database, OS, high-performance apps – nhanh nhất, đắt nhất
Đa số hệ thống hiện đại sử dụng kết hợp cả 3 loại để tận dụng ưu điểm của từng loại. Với website WordPress, sự kết hợp hosting (block storage) với S3 (object storage) là giải pháp cân bằng giữa hiệu năng và chi phí.
Nếu bạn cần tư vấn về việc thiết kế kiến trúc storage phù hợp, hãy liên hệ đội ngũ AZDIGI để được hỗ trợ.
